Review TOS in basisonderwijs en speciaal basisonderwijs

Review TOS in basisonderwijs en speciaal basisonderwijs


Taalontwikkelingsstoornissen in het basisonderwijs en speciaal basisonderwijs

    Er is een nieuw boek van Bernadette Sanders op de markt gekomen. TOS in het basisonderwijs en speciaal basisonderwijs.
    In haar reeks: TOS in de klas, TOS en het jonge kind, TOS in het VO en MBO is dit nu het vierde boek. 

    Als professional  in het cluster 2 onderwijs  werd ik natuurlijk ontzettend nieuwsgierig bij de aankondiging van dit boek. Wat zou TOS in het basisonderwijs en speciaal basisonderwijs nog kunnen toevoegen op de toch al complete reeks?
    Welke nieuwe inzichten of
    interessante toevoegingen zou ik in dit boek kunnen vinden?

    In dit blog neem ik je mee door het boek en ik kan je alvast dit vertellen. TOS in het basisonderwijs en speciaal basisonderwijs. is zeker de moeite waard en een prachtige aanvulling op de toch al waardevolle reeks.

    Inhoud van het boek

    Uitleg van een taalontwikkelingsstoornis

    Het boek heeft weer een sterke start  met de uitleg over ‘Wat is taalontwikkelingsstoornis’, een korte uitleg over het spraaktaalsysteem. Dit maakt het voor de lezers die da andere boeken hebben gemist een goede introductie.

    Signaleren van een taalontwikkelingsstoornis

    Vervolgens kun je lezen hoe kun je het signaleren en vind je onder meer het fijne schema terug met de rode vlaggen van Visser-Bochane e.a., 2017, en de ELS.
    Via  de uitgeverij kun je trouwens alle in het boek aanbevolen signaleringslijsten  direct gratis downloaden. Het rode vlaggen schema kun je ook hier vinden.

    Taalontwikkelingsstoornis en de link naar de praktijk

    Zoals we gewend zijn van de boeken van Bernadette Sanders, vind je regelmatig een blauw geaccentueerd stukje tekst in het boek waarin quotes van onderzoekers of TOS leerlingen staan vermeld. Dit maakt de informatie steeds helder, herkenbaar en zorgt ervoor dat het boek makkelijk leest.

    Taalontwikkelingsstoornis en Psycho-educatie

    Waar ik zelf erg benieuwd naar was waren de hoofdstukken rondom TOS en de sociaal emotionele ontwikkeling, het belang van Psycho-educatie en TOS in relatie tot executieve functies. 
    In het tweede deel van het boek schrijft Bernadette Sanders namelijk  uitgebreid door over de relatie tussen gedrag en TOS.

    Taalontwikkelingsstoornis, taalaanbod en leesonderwijs

    In het derde deel van het boek lees je meer over meertaligheid en TOS, de verschillende mogelijkheden tot interactie, het taalaanbod, de taalstimulering en over TOS en de relatie tot lezen, rekenen en dyslexie.
    Ze sluit daarna af met het belang van een goede overdracht naar het vervolgonderwijs.

    Tot slot vind je nog een mooie lijst met tips voor materialen, belangrijke websites en verwijzingen naar literatuur en artikelen.

    Het kind met TOS  is beperkt in zijn communicatieve redzaamheid waardoor het extra moeilijk is om met zelfvertrouwen deel te nemen aan de sociale wereld om zich heen.

    (TOS in het BO en SO, Bernadette Sanders, 2023)

    Over de schrijver

    Bernadette Sanders is orthopedagoog en is betrokken bij VVE trajecten van kinderen met taalontwikkelingsstoornis. Zij is werkzaam geweest als ambulant begeleider bij cluster 2 waar zij kinderen met TOS in alle leeftijdsgroepen begeleidde in het regulier onderwijs. Bernadette heeft als specialismen  TOS (Taalontwikkelingsstoornissen), taalontwikkelingsachterstanden (TOA),  dyslexie en alles wat samenhangt met deze problematiek.
    Dit is dan ook een terugkerend onderdeel in de trainingen en lezingen die ze met haar bedrijf  Smartonderwijs verzorgt.
    Daarnaast is Bernadette Sanders auteur en heeft zij inmiddels 4 boeken geschreven over Taalontwikkelingsstoornissen en de Communicatiekaarten TOS ontwikkeld.
    Op haar website Smartonderwijs vind je ook diverse gratis downloads en kun je jezelf abonneren op haar nieuwsbrief.

    Met de juiste hulp en begeleiding, ‘passend en op maat’, leren kinderen te vertrouwen in hun eigen mogelijkheden en kunnen ze groeien in hun leerproces en wordt hun zelfbeeld en gevoel van autonomie sterker en daarmee ook de motivatie voor school en leren.

    TOS in bo en sbo, Sanders 2023

    Waarom je dit boek over taalontwikkelingsstoornis moet lezen

    Een waardevolle aanvulling op het boek taalontwikkelingsstoornis in de klas

    Dit boek is zeker de moeite waard om te lezen. Het is een waardevolle aanvulling op het eerste boek van Sanders: Taalontwikkelingsstoornis in de klas.
    Zoals ik al zei was ik erg benieuwd naar de hoofdstukken rondom communicatieve redzaamheid,  sociaal emotionele ontwikkeling, psycho-educatie en executieve functies in relatie met TOS.
    Dit gedeelte is echt een passend vervolg op die eerdere boeken. Het is een aanvulling voor iedere professional die werkt met leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis.
    Je leest in die hoofdstukken bijvoorbeeld meer over de definitie van die lastige term communicatieve redzaamheid. Daar wordt  zo vaak over gesproken in verslagen en gesprekken. 
    Maar wat is het nu precies?
    Wat betekent communicatief redzaam zijn in sociale situaties?  Wat doen woordvindingsproblemen met een kind?
    Door de uitleg in het boek en de handige observatielijsten (gratis downloads op de site van de uitgeverij) wordt de informatie meteen bruikbaar in de praktijk.

    Taalontwikkelingsstoornis en sociaal emotionele ontwikkeling

    In het hoofdstuk over sociaal emotionele ontwikkeling en het belang van Psycho-educatie vertelt de schrijfster over de nieuwste inzichten vanuit onderzoek ten aanzien van Theory of Mind, de rol van innerlijke taal en sociale competentie in relatie met een TOS.
    Hierover schreef ik al eerder in een ander blog “taal in het kwadraat”.
    Een mooie link naar de praktijk vind je vervolgens in de uitleg over bijvoorbeeld  “de Tas van Tom” en het gebruik van spelscripts. Daarmee ondersteun je de innerlijke taal en stuur je het handelen aan.

    Psycho educatie en taalontwikkelingsstoornis

    Er worden in dit boek ook een paar methodieken voor Pyscho-educatie benoemd waarmee je in gesprek gaat met het kind en het zelfbeeld kan versterken.
    Als belangrijkste onderdeel voor psycho-educatie wordt benoemd de basisbehoeften van de TOS leerling : autonomie, relatie en competentie.

     

    Methodieken voor psycho-educatie bij taalontwikkelingsstoornis

    De methodiek Spraak-taal-kids van Jet Isarin  en Pe-TOS van Kentalis worden kort besproken.
    Kindgesprekken worden benoemd en het werken met behulp van faciliteitenkaarten wordt besproken, aangevuld met de inzet van ondersteunend tekenen. (Pien van der Most, ondersteunend tekenen bij TOS)

    In dit hoofdstuk had ik eerlijk gezegd gehoopt meer informatie te krijgen.
    Psycho-educatie bij leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis is een van mijn persoonlijke speerpunten geworden van de laatste paar jaar in mijn werk als begeleider van TOS leerlingen en hun leerkrachten.
    Vanuit mijn eigen praktijk zet ik inmiddels verschillende werkvormen in om op een creatief en visuele manier in gesprek te gaan met de leerling over zijn of haar kwaliteiten, hulpvragen en persoonlijke ontwikkelingsdoelen.
    Hierbij gebruik ik onder meer de methodiek  kind op de kaart  en individuele beeldcoaching bij TOS.
    Het werken met een “tweede taal” door gebruik te maken van materialen, poppetjes en creatieve opdrachten is ook erg fijn voor leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis.
    Creatieve beeldcommunicatie geeft een leerling de mogelijkheid om creatief vorm en beeld te geven aan zijn innerlijke taal.
    Karin Bezemer heeft hier de prachtige Via Crea methode voor ontwikkeld.
    En natuurlijk hoort wat mij betreft de inzet van digitale tools zoals de Greenscreenbox en Book Creator hier ook bij.
    Verder zijn er in de wereld van kindercoaching  nog veel meer materialen, werkvormen en spellen vindbaar waarbij taal en communicatie ontwikkelingsdoelen zijn.
    Kijk voor educatieve spellen zeker eens op de site van K2 publisher.nl

    Benieuwd naar mijn werkvormen?
    Hou dan deze website of mijn nieuwsbrief in de gaten.

    Is TOS in het basisonderwijs en speciaal basisonderwijs de aanschaf waard?

    Deze vraag kan ik met een volmondig JA beantwoorden.
    Bernadette Sanders levert opnieuw een goed en praktisch boek wat je makkelijk leest en waar je veel informatie uit kunt halen voor jouw eigen praktijksituatie.
    Of dat nu is als leerkracht, als leerlingbegeleider, als IB’er of als ambulant en/of pedagogisch dienstverlener.
    De aandacht voor de sociaal emotionele ontwikkeling, de communicatieve redzaamheid  en de relatie tussen taalontwikkelingsstoornis en de executieve functies vind ik een erg waardevolle aanvulling op de al bestaande boekenreeks van Sanders.  Het hoofdstuk over meertaligheid en TOS smaakt naar meer. Misschien een tip voor een volgende uitgave?

    Praktische tips voor taalontwikkelingsstoornis

    In het laatste gedeelte van het boek vind je veel praktische  tips voor methodieken voor taalonderwijs en woordenschatontwikkeling.
    Hier worden via een korte omschrijving onder meer  de VAT principes, de DGM gesprekstechniek, De vertelketting, de Praatdomino, het viertakt model, het creëren van een taalbad, LOGO 3000 nog een keer benoemd. 
    Voor professionals die leerlingen begeleiden op school is het hoofdstuk over TOS en de relatie tot lezen, begrijpend lezen, rekenen en dyslexie ook zeker een aanrader. In 30 pagina’s krijg je  een mooi en handig overzicht met heel veel praktische tips en voorbeelden van de complexiteit van bijvoorbeeld school- en rekentaal. 

    Dus mocht je de andere boeken van Bernadette Sanders nog niet hebben gelezen, dan is dit boek misschien wel een mooie start om je te verdiepen in de complexe wereld van de TOS leerling en zijn/haar hulpvragen.

     

    Taalontwikkelingsstoornissen
    in het basisonderwijs en speciaal basisonderwijs
    Doelgroep:po/so
    Uitvoering: paperback
    Formaat:17 x 24
    Omvang: 302  pagina’s
    ISBN 9789401496711 – NUR 840, 842
    Druk: 1e
    Auteur: Bernadette Sanders

    Heb jij dit boek al gelezen?

    Laat me dan weten welk hoofdstuk voor jou waardevol was.

    Deel dit bericht zodat meer mensen geïnspireerd kunnen raken om dit boek te gaan lezen. 

    Want samen zetten we TOS op de kaart !

    Review Ondersteunend tekenen (bij TOS)

    Review Ondersteunend tekenen (bij TOS)

    Ondersteunend tekenen (bij TOS)

    In deze review meer over  het boek  van Pien van der Most over ondersteunend tekenen (bij TOS).
    TOS ofwel taalontwikkelingsstoornis blijft een van de meest onbekende diagnoses. 
    In dit zeer praktische boek wordt de focus gericht op ondersteuning van de communicatie door de kern van het verhaal mee te tekenen.

    Wat is ondersteunend tekenen?

    Op de website van Pien is de volgende definitie te vinden:

    Ondersteunend tekenen is het in beeld brengen van gesproken taal voor extra heldere communicatie.
    Gesproken taal + tekeningetjes ter ondersteuning.

    Ondersteunend tekenen is een belangrijk hulpmiddel om taal makkelijker te kunnen uiten, volgen, onthouden en verwerken. Het helpt onder andere bij het leggen van verbanden, het op elkaar afstemmen en het voorkomen van miscommunicatie.
    Ook kunnen met tekeningen emoties makkelijker geuit worden en bevordert het ondersteunend tekenen de ontwikkeling van innerlijke taal en executieve functies. Daarnaast biedt het houvast om een verhaal te kunnen vertellen.

    Door ondersteunend tekenen werk je tegelijkertijd aan heel veel aspecten van de communicatie welke lastig zijn voor mensen met een TOS of een communicatieve uitdaging.

    Samenvattend:

    • Ondersteunend tekenen zorgt voor een goede taalverwerking en door het visuele anker wordt de boodschap beter onthouden.
    • In beeld scheid je de hoofdzaken van de bijzaken.
    • Gesproken taal wordt beter begrepen met een plaatje erbij.
    • Ondersteunend tekenen verheldert en helpt daarmee het begrijpen en ontwikkelen van gesproken taal en woordenschat.
    • Door het gebruik van  ondersteunend tekenen geef je jezelf én het kind/de jongere tools om makkelijker tot spreken te komen. (eigen regie).

    In dit praktische handboek ervaar je de kracht van tekeningetjes die ter plekke ontstaan. Je zult merken hoe nuttig deze vorm van ondersteuning is bij taal en emoties en in de communicatie; voor leerkrachten of andere onderwijsprofessionals, maar ook voor ouders en andere begeleiders. Ondersteunend tekenen kun je leren. En daar hoef je niet goed voor te kunnen tekenen!

     

    Mijn mening

    Al sinds juni 2020, toen ik Pien interviewde voor mijn podcast TOS en de digitale wereld, ben ik fan van alles wat ze doet
    Met dit boek krijg je alle handvatten om aan de slag te gaan met ondersteunend tekenen (OT).
    Het boek staat boordevol praktische tips, opdrachten en heel veel informatie rondom situaties in de praktijk, volle hoofden, emotieregulatie, innerlijke taal, EF en ToM en oudergesprekken in combinatie met OT.
    Heb je altijd al eens een workshop of masterclass willen volgen bij Pien? Of is het weer een tijdje geleden en wil je weer een opfrisser?
    Dan is dit boek de oplossing.
    Bekijk ook zeker de facebookpagina van Ondersteunend Tekenen bij TOS / STOS voor een volledige video over het boek en de inhoud.
    Hier vind je ook regelmatig nieuws over Webinars of masterclasses en krijg je informatieve filmpjes over ondersteunend tekenen te zien.
    Pien haar enthousiasme en missie even zelf beluisteren?
    Ga dan naar ons podcastgesprek waarin ze jou ook zeker enthousiast zal maken om deze mooie, superhandige en waardevolle tool toe te voegen aan jouw persoonlijke toolbox!

    Auteur van dit boek

    Pien van der Most

    Pien van der Most is van origine logopedist, waarvan 14 jaar in het cluster 2 onderwijs en 4 jaar Ambulant Begeleider Passend Onderwijs. Sinds 2018 heeft ze haar eigen bedrijf als trainer in ondersteunend tekenen, met als specialiteit bij taalontwikkelingsstoornissen. Haar missie naast TOS op de kaart zetten: zorgen dat leerlingen met (en zonder) TOS zich dankzij ondersteunend tekenen gehoord, gezien en begrepen voelen.

    ISBN  9789493209657
    Omvang:  192 pagina’s
    Uitvoering:  paperback

    Heb jij dit boek al gelezen?

    Laat me weten wat je ervan vond in een reactie hieronder

    Review taal in het kwadraat

    Review taal in het kwadraat

    Taal in het kwadraat

     In deze review het boek van prof. dr. Constance Vissers e.a. over TOS, innerlijke taal en executieve functies.
    TOS ofwel taalontwikkelingsstoornis blijft een van de meest onbekende diagnoses, maar gelukkig wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar alle facetten van de taalontwikkeling en daarmee samenhangende problemen. In dit boek wordt de focus gericht op de innerlijke taal, de executieve functies, Theory of Mind en omgevingsfactoren.

    Wat is innerlijke taal?

    Voor een antwoord op deze vraag kijkt Taal in het kwadraat door een neuropsychologische bril naar kinderen met TOS. Gedrag wordt ontrafeld in termen van (innerlijke) taal, executief functioneren, 

    De blik door deze bril en de voorbeelden uit zorg en onderwijs zijn een inspiratiebron voor iedereen die werkt met kinderen met TOS.

    Kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben niet alleen moeite met taal, maar vaak ook ernstige sociaal-emotionele problemen.
    Sommigen reageren angstig, onzeker op contact en trekken zich terug. Anderen vertonen juist druk, ongecontroleerd of agressief gedrag.
    Vaak hebben ze moeite met het aangaan en onderhouden van vriendschappen. Kinderen met TOS zitten dan ook vaak niet lekker in hun vel.
    Hoe komt dat? Wat gaat er nu schuil achter deze problemen in de sociale interactie en het welbevinden? 


    In dit boek wordt dus met een neuropsychologische bril gekeken naar het gedrag van kinderen met TOS.
    De auteurs beschrijven helder dat dit gedrag wordt beïnvloed door de omgeving, de hersenen én de cognitieve vermogens, zoals de executieve functies en het vermogen om emoties en gedachten van jezelf en anderen te begrijpen.

    Kinderen met TOS hebben juist op deze gebieden beperkingen, omdat ze er taal voor nodig hebben: taal om met anderen te communiceren en ‘innerlijke taal’ om met zichzelf te communiceren.
    Als ouders en professionals in onderwijs en zorg zich hier (meer) bewust van zijn, kunnen zij kinderen met TOS beter gaan ondersteunen.

    Mijn mening


    Taal in het kwadraat is theoretisch stevig onderbouwd en bevat vele herkenbare situaties uit de praktijk van onderwijs, zorg en opvoeding. Daarmee is het een inspiratiebron voor iedereen die werkt met kinderen met TOS.

     

    Auteurs van dit boek

    Prof. dr. Constance Vissers (klinisch neuropsycholoog), dr. Jet Isarin (filosoof), dr. Daan Hermans (cognitief psycholoog) en dr. Ina Jekeli (gezinssocioloog) zijn verbonden aan Kentalis en werken samen aan het beter begrijpen van kinderen met TOS. 

    ISBN  9789492525871
    Omvang:  140 pagina’s
    Uitvoering:  paperback

    Heb jij dit boek al gelezen?

    Laat me weten wat je ervan vond in een reactie hieronder

    Je titel komt hier

    Sluit je blog altijd af met een oproep of een vraag.

    Vraag bijvoorbeeld of mensen meer tips weten of vraag hoe ze iets in gaan zetten in hun praktijk?

     

    Je kunt het succes van je blogs ook een handje helpen door expliciet de hulp van je lezer te vragen. Vaak worden artikelen niet gedeeld op sociale netwerken, omdat dat gewoon niet in het systeem van mensen zit. Er is niets mis mee om ze gewoon te wijzen op de mogelijkheid.

    Zo kreeg mijn artikel met QR code tips op social media meteen veel likes, maar het werd nauwelijks gedeeld. Wanneer je hierom gaat vragen, lukt dit vaak beter.

    Als experiment voeg je bijvoorbeeld onderstaand zinnetje toe:

    Deel dit bericht (druk op het pijltje rechtsboven) zodat meer mensen geïnspireerd kunnen raken om hiermee aan de slag te gaan. 

    Zorg wel dat je dit truukje niet iedere keer gebruikt

    Limited Offer

    Get 10 free images.

    Yes, I’m a dummy text. Anyway I look nice and useful in some ways. Thanks. I know also latin. Lorem ipsum sit amet is my favourite concept.

    TOS en het jonge kind

    TOS en het jonge kind

    Taalontwikkelingsstoornissen bij het jonge kind

    Dit is de titel van het nieuwste boek van Bernadette Sanders.

    Ik zei het al in een eerdere review, er zijn meer boeken geschreven over TOS, maar de boeken van Bernadette Sanders  lezen steeds weer als een trein en bevatten volop inspirerende tips waardoor je de inhoud meteen kunt vertalen naar jouw praktijk.
    In deze review bespreek ik haar laatste boek over TOS en het jonge kind (0-8 jaar).

    Net als in haar andere boeken vind je weer achtergronden, handvatten en tips voor de praktijk.
    Naast een theoretische inleiding over TOS  en het spraaktaalsysteen is het boek ingedeeld in handige  informatieve hoofdstukken over de verschillende mijlpalen en bijbehorende zorg- en onderwijsbehoeften van het jonge kind.

    Want wat is TOS precies en wat kun jij doen als ouder of als professional in het onderwijs en de zorg?
    Worstel jij met deze vragen? Lees dan zeker dit boek.

    Een eerste indruk van het boek

    Ondanks mijn bijna 35 jaar ervaring in het cluster 2 onderwijs heeft het lezen van dit boek mij opnieuw op scherp gezet! Bernadette Sanders volg ik al veel langer en haar vorige boeken waren steeds weer praktisch en herkenbaar.  Naast haar boeken heb ik Bernadette in diverse webinars en op congressen horen spreken. Zij maakt TOS steeds weer inzichtelijk door de perfecte combinatie van theorie ondersteund met praktische voorbeelden.

    Het is mijn missie om TOS meer bekendheid te geven!   
    Na de boeken “TOS in de klas” voor PO en “TOS in het VO en MBO” van Sanders was het natuurlijk een logisch vervolg om het jonge kind te belichten in een derde boek.  Toen ik wist dat dit boek eraan kwam, wilde ik het dan ook direct lezen. 

    Een praktisch en bruikbaar boek

    Na het lezen van dit boek kan ik je zeggen dat het opnieuw een praktisch en bruikbaar boek is.
    Een boek wat bij iedere professional of intern begeleider die werkt met jonge kinderen van 0 tot 8 jaar niet in de boekenkast moet staan, maar op tafel moet liggen. Het zit namelijk zo vol met tips en handvatten dat 1 x lezen niet voldoende is.
    Je moet het boek bij de hand houden, en af en toe een relevant hoofstuk teruglezen. Op die manier maak je ten volle gebruik van alle waardevolle informatie die Bernadette Sanders in dit boek gebundeld heeft.
    Alle hoofdstukken belichten een specifiek onderdeel met handvatten, praktische voorbeelden en tips.
    Aan het eind vind je weer  handige bijlagen.
    De ELS (Early language scale), het nieuwe screeningsinstrument met betrekking tot de taalontwikkeling van het jonge kind tot 6 jaar, is opgenomen. Ook de volledige anamnese Meertaligheid vind je hier terug. Daarnaast vind je een lijst naar handige websites over taalontwikkeling en TOS.

    Diverse invalshoeken per hoofdstuk

    Taalontwikkeling bij het jonge kind is een van de belangrijkste ontwikkelgebieden en vraagt om specifieke handelingsadviezen.
    Per hoofdstuk is er ruimte gemaakt voor allerlei facetten die belicht worden.
    Het boek is overzichtelijk ingedeeld, wat het heel handig maakt als naslagwerk.
    Zo is er een hoofdstuk over vroegtijdig signaleren van TOS met tips over het niet-pluis-gevoel, de diagnostiek, de rode vlaggen en mijlpalen en de gevolgen op lange termijn.
    Er is ook een hoofdstuk over meertaligheid , meertalige logopedie, over VVE, vroegbehandeling en de verbinding met ouders.
    In een volgend hoofdstuk is er aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling bij kinderen met TOS en niet-passend gedrag als gevolg van een negatief zelfbeeld of hulpvraag.
    Verder komt het belang van de  executieve functies in de leeftijd van 0 tot 8 jaar aan bod met tips voor instructies in de voorschoolse periode en de onderbouw van het basisonderwijs.
    Het laatste hoofdstuk beschrijft de overstap vanuit de peuterspeelzaal naar de onderbouw van het basisonderwijs, de uitbreiding van de schooltaal en de specifieke ondersteuningsbehoefte van het jonge kind.
    Ook wordt in dit hoofdstuk de invloed op het leren lezen en rekenen en de connectie met dyslexie in de onderbouw beschreven.

    Mijn mening

    Zoals ik al zei hoort dit boek op iedere tafel van een professional te liggen die in de praktijk werkt met kinderen in de leeftijd tot 8 jaar. 
    Zowel in de zorg, de voorschoolse opvang  als in het onderwijs is vroegsignalering van kinderen met een taalontwikkelingsstoornis nog steeds niet voldoende op peil. Er worden nog veel kinderen gemist.
    En  dat terwijl TOS bij 5 tot 7% van de bevolking voorkomt.
    De taalontwikkeling is het vehikel voor alle andere ontwikkelgebieden en verantwoordelijk voor succes in het onderwijs. Een TOS mag daarom niet gemist worden bij screening en begeleiding.
    Het belang van vroege signalering van TOS en passende interventies  is met dit boek weer duidelijk en zeer compleet op de kaart gezet.

    Heb jij het boek al gelezen?

    Taalontwikkelingsstoornissen bij het jonge kind
    (0-8 jaar)
    Doelgroep: PSZ, VVE, SWV, PO, Zorg
    Uitvoering: paperback
    Formaat: 17 x 24
    Omvang: 287 pagina’s
    ISBN 9789401478403
    Auteur(s): Bernadette Sanders 

    Eerder verschenen

    In dit eerste boek van Bernadette Sanders beschrijft ze de taalontwikkelingsstoornis met bijbehorende hulpvragen en interventies in het basisonderwijs.

    Klik hier om mijn review van dit boek te lezen.

    Het grote TOS mysterie, TOS verstript!

    Het grote TOS mysterie, TOS verstript!

     

    Het grote TOS Mysterie, TOS verstript !

     

    Wanneer je mij al langer volgt weet je dat ik altijd op zoek ben naar nieuwe boeken of materialen die je kunt inzetten bij de begeleiding van leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis, een TOS.
    Toen ik de aankondiging zag van dit boek, kon ik dan ook niet wachten om het te lezen en een review te schrijven.

    Het grote TOS mysterie is namelijk geen gewoon leesboek maar een stripverhaal. TOS verstript dus.
    Een stripverhaal over TOS en taalwetenschap, dat klinkt interessant natuurlijk.
    Het grote TOS mysterie is geschreven voor kinderen met en zonder TOS vanaf ongeveer 10 jaar. Het doel is om meer bekendheid te creëren voor TOS en kinderen te enthousiasmeren voor taalwetenschap.

    Het stripverhaal is geschreven en getekend door Wouter Goudswaard en gebaseerd op het promotieonderzoek van Imme Lammertink. Zij onderzocht waarom het leren van taal niet voor ieder kind vanzelfsprekend is. 

     

    Het verhaal in het kort

    Jeroen geeft een harde trap tegen de voetbal. Die vliegt het kantoor van Professor Roos binnen. Als Jeroen, Amir en Noami de bal willen ophalen, komen ze erachter dat Professor Roos wel een heel bijzonder kantoor heeft …
    Samen met Professor Roos, aliens en een robotaap leren Jeroen, Amir en Noami vervolgens alles over de taalontwikkelingsstoornis (TOS) van Jeroen en de manier waarop kinderen taal leren.

     

    Waarom een verhaal over taalwetenschap?

    Dit boek is bedoeld om TOS bekender te maken in de omgeving van een kind met TOS, zodat men begripvoller kan reageren op de problematiek.
    TOS is een nog relatief onbekende ontwikkelingsstoornis, in tegenstelling tot bijvoorbeeld ADHD of dyslexie, maar in elke schoolklas zit gemiddeld een of twee leerlingen met TOS. Het komt dus vaker voor dan je denkt!

    Het stripverhaal is geschreven en getekend door Wouter Goudswaard en gebaseerd op het promotieonderzoek van Imme Lammertink. Zij onderzocht waarom het leren van taal niet voor ieder kind vanzelfsprekend is.

    Het onderzoek 

    In 2018 schreef Imme Lammertink voor  Wetenschap.nu een eerste blog over TOS én over het leren van taal. Twee jaar later, verdedigde zij digitaal haar proefschrift over dit onderwerp.
    Zij onderzocht of kinderen met TOS meer moeite hebben met het leren van taal omdat zij minder gevoelig zouden zijn voor regelmatigheden in hun taalaanbod (statistisch leren).
    Daarnaast hoopte zij meer te weten te komen over taalverwerving.
    In haar studies onderzocht ze of het ‘ontdekken van patronen’ (statistisch leren) samenhangt met taalvaardigheid.
    In de resultaten vond Imme dat de kinderen met TOS patronen herkenden in de visuele niet-talige taken, maar dat ze meer moeite hadden met het herkennen van patronen in de talige taal dan de kinderen zonder TOS.
    Het ontdekken van patronen in taal lijkt dus moeilijk voor kinderen met TOS.
    Dit kan volgens Imme Lammertink bijdragen aan de moeite die zij hebben met het leren van taal.
    Tegelijkertijd herkennen ze patronen wel in een niet-talig, visueel taakje.
    Dit geeft uiteraard weer nieuwe onderzoeksvragen, want hoe kun je hierin tegemoet komen binnen het onderwijs?  Imme is dan ook nog lang niet klaar met haar zoektocht naar alles rondom taalontwikkeling en TOS.

    Bekijk hier de visuele samenvatting van het onderzoek.

     

    Over de auteur

    Op de website wetenschap.nu zijn meerdere artikelen van Imme Lammertink te vinden, Het volgende is in haar bio te lezen.

    Imme Lammertink is is gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam op haar onderzoek naar kinderen met een taalontwikkelingsstoornis. De relatieve eenvoud en snelheid waarmee de meeste kinderen hun moedertaal leren fascineert haar, maar tegelijkertijd weet ze dat dit niet voor alle kinderen vanzelfsprekend is. In haar blogs vraagt ze aandacht voor kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) en behandelt ze verschillende facetten van de eerste taalverwerving.

    Bron:  www.wetenschap.nu

      Mijn mening

      Het verhaal van dit boek is gebaseerd op het onderzoek, de resultaten worden in stripvorm besproken.
      Dit maakt het toegankelijk, maar de onderliggende boodschap blijft op zich nog best ingewikkeld.In het stripverhaal wordt alles rondom de patroonherkenning zo goed mogelijk uitgelegd, maar het blijft natuurlijk een lastige materie. 
      In de beschrijving staat dat dit boek geschikt is vanaf 10 jaar. Zelf vraag ik mij af hoe leerlingen met een TOS op die leeftijd dit zullen ervaren. 

       

       

      Tip voor in de begeleiding

      Wanneer je dit boek uitgebreid bespreekt, bijvoorbeeld tijdens een begeleidingstraject, is dit boek zeker bruikbaar voor leerlingen die meer willen weten over wat nu precies lastig is wanneer je een TOS hebt.
      Door dit verhaal te lezen krijgen ze op een aansprekende en visuele manier inzicht in hoe patronen in  taal werken. Het verhaal laat ook zien dat het herkennen van visuele patronen juist een kwaliteit is van leerlingen met een TOS.

      Wanneer je dit boek gaat gebruiken, raad ik wel aan om een periode met coaching ten aanzien van TOS, eigen kwaliteiten en eigen hulpvragen hier aan vooraf te laten gaan.
      Eerder schreef ik al reviews over het boek: “Kaat en het taalmonster” en de map “Spraaktaalkids”.  Beiden zijn hiervoor zeer goed bruikbaar.

      Uitvoering: Hardcover
      Formaat:17 x 24
      Omvang:  24  pagina’s
      ISBN  9789083183756
      Druk: 1e
      Auteur:  Imme Lammertink
      Illustraties: Wouter Goudswaard

      Zou jij dit boek willen inzetten?

      Van uitgeverij Levendig mag ik dit boek onder mijn lezers verloten. 
      Laat een reactie hieronder achter en maak kans op een gratis exemplaar.

      Technisch lezen in een doorlopende lijn

      Technisch lezen in een doorlopende lijn

      Technisch lezen, hoe doe je dat?

      In deze review vertel ik jullie meer over het onderwijsboek van het jaar 2020 van Marita Eskes;
      Technisch lezen in een doorlopende lijn.
      Het boek heeft met recht de subtitel: Een praktisch handboek voor de basisschool.
      Want dat is het ook. Het boek staat bomvol praktische tips en mooie kijkjes in de praktijk van elke dag zodat je als lezer meteen  de connectie voelt en je inspiratie krijgt om dit de volgende dag toe te gaan passen.

       

      Want Technisch lezen in een doorlopende lijn, hoe doe je dat eigenlijk in de praktijk? 

      Een praktisch handboek voor de basisschool

      Dit boek beschrijft op praktische wijze waarom goed leren lezen van belang is. 
      Marita (what’s in a name  ) beschrijft op een duidelijke manier, vaak puntsgewijs, wat je in jouw lessen en jouw klas kunt aanpakken om van iedere leerling een goede lezer te maken.

      Ze geeft met voorbeelden uit de praktijk en onderzoeksresultaten als onderbouwing duidelijk aan dat er nog veel winst behaald kan worden in de Nederlandse klassen.
      En ze doet dit op zo’n inspirerende manier, dat je niet anders kan dan dit herkennen, knikken en doorlezen.
      Heb je dit boek eenmaal geopend, dan is het lastig om het weg te leggen omdat er in ieder hoofstuk wel iets te halen valt. Zeker wanneer je met meerdere leeftijden of doelgroepen werkt is dit boek volgens mij een verplicht naslagwerk  in jouw persoonlijke bibliotheek.

      De opbouw van het boek

      De schrijfster begint eerst met een onderbouwd en helder verhaal over het belang van geletterdheid.
      Ze beschrijft hoe technisch lezen zich verhoudt tot andere taalvaardigheden en wat de leerlijn technisch lezen eigenlijk inhoudt.
      Daarna besteedt ze een compleet en zeer interessant hoofdstuk aan het didactisch handelen van de leerkracht. De rol van de directe instructie, het EDI model en het GRRIM-model worden toegelicht aan de hand van praktijkvoorbeelden en worden vervolgens met wetenschappelijke onderzoeken onderbouwd.

      De rol van de instructie, het belang van een stevig basisaanbod, de rol van differentiatie en de diverse onderdelen van een goede leesinstructie worden uitvoerig beschreven in dit derde hoofdstuk.

      Marita Eskes benoemt en bespreekt bijvoorbeeld de volgende onderdelen van een goede leesinstructie: 

      • Doelgerichtheid
      • Modeling
      • Herthaald lezen
      • Samen hardop lezen
      • Goed klassenmanagement
      • Feedback

      Het boek maakt deze onderdelen inspirerend omdat alles steeds met een praktijkvoorbeeld wordt toegelicht.

      Voor alle groepen een doorlopende leeslijn

      Persoonlijk werd ik erg blij na het lezen van het hoofdstuk over groep 1-2 en de voorbereidende leesvaardigheden. Hier laat Marita Eskes alle tussendoelen voor beginnende geletterdheid nog eens uitgebreid aan bod komen. Opnieuw aangevuld met mooie praktijkvoorbeelden en een lijstje met handige tips en overzichten.
      De rol van het fonologisch en fonemisch bewustzijn, de opbouw in moeilijkheid en de rol van de leerkracht komen uitgebreid aan bod.  Met 10 tips voor het scheppen van een rijke leesomgeving en 10 tips rondom het didactisch handelen van de leerkracht lees je er vlot doorheen. Ook de diverse observatie-instrumenten komen voorbij.

      Voor de overdracht naar en de leeslijn in groep 3 is in een  apart hoofdstuk ook ruim aandacht . Vooral de rol van de leerkracht versus de methode komt hier uitgebreid aan bod, wat een aantal mooie tips en handvatten oplevert om te gebruiken bij leerlingen waar het misschien niet zo vanzelf gaat.
      Met opnieuw 10 tips voor de risicolezer wordt je als begeleider van leerlingen met leesproblemen goed geïnspireerd om de leeslessen te perfectioneren.
      Voor groep 4-5-6 en voor groep 7-8 is een apart hoofdstuk ingeruimd. Want technisch lezen houdt niet op bij groep 6 stelt Marita Eskes. Juist dan is de leesmotivatie, het onderhoud en de uitbreiding van het leesonderwijs nog steeds een belangrijk en onmisbaar onderdeel van het totale lesaanbod.

       

      Onderwijskundig leiderschap en leesbevordering

      In de laatste twee hoofdstukken vertelt Marita Eskes over het belang van een professionele schoolcultuur met visie op leesonderwijs en geeft zij het belang aan van interne expertleerkrachten voor het goed monitoren van leesopbrengsten, observeren van lessen en opbrengstgericht werken aan leesattitude en leesbevordering op school.

       

      Mijn mening

      Als begeleider van TOS leerlingen kom ik vaak leerlingen met fonologische problemen en/of leesproblemen tegen op de basisschool. Mijn rol is dan niet alleen om die leerling te helpen, maar ook om te observeren wat er tijdens de leeslessen gebeurt in de klas. Dit boek helpt hierbij.
      Met de downloads die je op de site van PICA kunt vinden kun je een leesles goed observeren in groep 1-2, groep 3 of hoger.
      Door middel van het format kun je samen met de leerkracht zien waar nog meer effectieve leestijd in een les gebracht kan worden en waar je de leerling extra moet aansturen of herhaalde instructie kunt geven.
      Met behulp van het boek kun je samen met de leerkracht kijken welke tips passend zijn bij zijn of haar aanpak en bij de hulpvraag van de leerling.
      Zelf heb ik dit al een aantal keer ingezet. Soms geeft het eye-openers, maar vooral geeft dit telkens weer motiverende en inspirerende leeslessen voor alle betrokkenen.
      En met steeds weer de extra aandacht (10 tips) voor de risicolezer, kan ik als cluster 2 begeleider in dit boek ook voldoende inspiratie vinden voor mijn eigen leerlingen.
      Het belang van een goede leesstart met een leerlijn die van decoderen naar vlot en vloeiend lezen leidt is met behulp van dit boek zeker duidelijk gemaakt.

       

      Onderwijsboek van het jaar

      Het boek Technisch lezen in een doorlopende lijn van Expertis onderwijsadviseur Marita Eskes is uitgeroepen tot Onderwijsboek van het Jaar 2020.
      Het boek Bordwerk en aantekeningen van Marcel Schmeier, eveneens adviseur bij Expertis Onderwijsadviseurs, sleepte de tweede plaats in de wacht. 
      Over dit boek schreef ik al eerder hier een review.

      De prijs is in het leven geroepen door de Landelijke Beroepsgroep Begeleiders Onderwijs (LBBO). Ieder jaar kiezen LBBO-begeleiders welk onderwijsboek het meeste van waarde is geweest voor het onderwijs.
      Marita Eskes

      Marita Eskes

      Auteur

      Marita Eskes heeft gewerkt als leerkracht, leescoördinator en remedial teacher in het basisonderwijs. Ze hielp leerlingen om hun leesvaardigheid te vergroten en het plezier in lezen weer terug te vinden. Inmiddels is Marita senior adviseur taal-/lezen bij Expertis

      Zij deelt vol passie haar praktijkervaringen met de scholen die ze begeleidt en helpt hen om kennis uit onderzoek naar de werkvloer te vertalen.

      Technisch lezen in een doorlopende lijn
      Een practisch handboek voor de basisschool
      Doelgroep:   po
      Uitvoering:  paperback
      Formaat:     A4
      Omvang:     299 pagina’s
      ISBN           9789492525918
      Auteur:      Marita Eskes

      Via deze  link vind je ook de gratis downloads bij dit boek.

      Heb jij het boek al gelezen?

      Laat in een reactie weten wat jij ervan vindt en hoe je het gebruikt bij jouw doelgroep.

      Wil jij creatief aan de slag met taal en digitale tools?

      Bekijk dan al mijntrainingen in de Digitaalspeciaal Online Academy!

      Volg vanuit je eigen huiskamer op jouw eigen tempo en tijdstip mijn online trainingen en masterclasses.

      Via deze mailinglijst ontvang je meteen een kortingscode waarmee je kortingen kunt krijgen tot 50%!
      Ook ontvang je als eerste het laatste nieuws over de Digitaalspeciaal Online Academy.

      Bedankt! Je bent succesvol ingeschreven. Ik beloof je dat ik je niet ga spammen, wil je echter toch uitschrijven dan kan dat natuurlijk altijd onderaan elke mail. Bij Gmail en Hotmail komen mijn mails vaak in SPAM terecht. Wil geen enkele mail missen? Voeg mijn mailadres dan toe aan jouw lijst met vertrouwde contacten of bij Gmail aan de mailbox Primair. Groet, Marita

      Pin It on Pinterest