Dyslexie en meertaligheid

Dyslexie en meertaligheid

Dyslexie en meertaligheid

Signalering van dyslexie bij meertaligheid met een
migratieachtergrond

 

Dit keer een samenvatting van een artikel.

In dit blog geef ik een korte samenvatting van de handreiking voor het onderwijs  over signalering bij dyslexie en meertaligheid.
Een mustread voor iedereen die werkt met meertalige kinderen en kinderen met een extra taalbehoefte.

Bron

Deze handreiking is officieel uitgegeven door het Nederlands Kwaliteitsinstituut Dyslexie (NKD) en het Rudolf Berlin Center. (Expertisecentrum voor leerproblemen)
De complete handreiking met extra informatie en details van de onderzoeken kun je hier gratis downloaden.

Wat is dyslexie?

Dyslexie is een specifieke leerstoornis waarbij er hardnekkige problemen zijn in het leren lezen en spellen (APA, 2014). De meest typerende kenmerken bij dyslexie zijn problemen met het vlot lezen van losse woorden en spellingproblemen.
Kinderen met dyslexie hebben namelijk moeite met het koppelen van klanken aan letters en omgekeerd. Hierdoor is het voor hen lastig klanken en letters om te zetten in een geschreven woord (Braams, 2019).

Om vlot te kunnen lezen en spellen moeten deze letter-klankkoppelingen en klankletterkoppelingen snel en onbewust worden gemaakt.
Bij kinderen met dyslexie verloopt dit proces moeizaam waardoor zij niet accuraat en/of traag (hardop) lezen en meer spellingfouten maken. Het lezen en spellen zal blijvend inspanning en aandacht vragen.

Kinderen die moeite hebben met lezen en/of spellen, krijgen op school extra ondersteuning. Als een leerling ondanks intensieve begeleiding, waarbij een specifieke op de leerling afgestemde interventie wordt uitgevoerd, onvoldoende vooruitgang boekt, kan het kind worden doorverwezen naar de specialistische dyslexiezorg (Dyslexie Centraal, 2019).
Ongeveer 5% van de kinderen tussen 7 en 11 jaar oud heeft dyslexie (CBS, 2016). Opvallend is dat de diagnose dyslexie fors minder wordt gesteld bij meertalige leerlingen met een migratieachtergrond in vergelijking met leerlingen zonder migratieachtergrond (CBS, 2016; Inspectie van Onderwijs, 2019).
De vraag is hoe dit komt en wat hier aan gedaan kan worden. Toegang tot en ontvangen van passende zorg is immers ook bij deze groep van belang voor de ontwikkeling van het kind!

Door handvatten te bieden aan leerkrachten over dyslexie en meertaligheid die gericht zijn op de omgang met lees- en spellingproblemen bij kinderen met een migratieachtergrond, kan er eerder en gerichter hulp worden aangeboden.

TOS en dyslexie

Zowel de kinderen met een taalstoornis, als de kinderen met een genetisch risico voor dyslexie hebben moeite met fonologische verwerking en het fonologisch werkgeheugen.
Het Masterplan Dyslexie geeft aan dat er een in de literatuur gesproken wordt van een percentage van 40% tot 50% van kinderen met TOS en dyslexie. Ook bij TOS kom je dyslexie en meertaligheid dus tegen.
Er is dan spraken van co-morbiditeit. Hierover meer in een ander artikel op deze site. 

De belangrijkste factor is de doorverwijzing vanuit de school

Verwijzing naar specialistische dyslexiezorg Problemen op het gebied van technisch lezen van woorden zijn typerend voor dyslexie.  Hoe ziet dat bij dyslexie en meertaligheid?
Als een leerling met een migratieachtergrond uitvalt op vlot woordlezen en na gerichte ondersteuning (volgens richtlijnen op ondersteuningsniveau 2 en 3) nog steeds tot de zwakste 10% behoort, is de kans groot dat hij of zij niet achterloopt vanwege meertaligheid. Bij meertalige leerlingen verwacht je immers geen problemen met technisch lezen op woordniveau (Geva, et al., 2019). Het lijkt op dat moment logischer om te denken aan een hardnekkig leesprobleem. Na een periode van gerichte ondersteuning zonder of met beperkte vooruitgang, dienen scholen door te verwijzen naar de specialistische dyslexiezorg (Dyslexie Centraal, 2019). Belangrijk is om ook bij leerlingen met een migratieachtergrond de beschikbare richtlijnen te volgen.

Verwijzing naar specialistische dyslexiezorg Problemen op het gebied van technisch lezen van woorden zijn typerend voor dyslexie. Als een leerling met een migratieachtergrond uitvalt op vlot woordlezen en na gerichte ondersteuning (volgens richtlijnen op ondersteuningsniveau 2 en 3) nog steeds tot de zwakste 10% behoort, is de kans groot dat hij of zij niet achterloopt vanwege meertaligheid. Bij meertalige leerlingen verwacht je immers geen problemen met technisch lezen op woordniveau (Geva, et al., 2019). Het lijkt op dat moment logischer om te denken aan een hardnekkig leesprobleem.
Na een periode van gerichte ondersteuning zonder of met beperkte vooruitgang, dienen scholen door te verwijzen naar de specialistische dyslexiezorg (Dyslexie Centraal, 2019). Belangrijk is om ook bij leerlingen met een migratieachtergrond de beschikbare richtlijnen te volgen.

Meertalige kinderen ervaren geen problemen in klankverwerking, woordherkenning en technisch lezen.
Kinderen met dyslexie juist wel.

 

Handvatten om te signaleren

Signaleren bij de DMT

Bij het volgen van de leesontwikkeling bij meertalige kinderen kan het nuttig zijn om niet alleen naar de totaalscore te kijken, maar ook naar de score op de losse DMT-kaarten. Wanneer de totaalscore laag is, maar kaart 1 goed gelezen wordt, zou een beperkte taalbeheersing van het Nederlands namelijk een rol kunnen spelen. Bij twijfel kan dan een pseudowoordleestest, zoals de Klepel, worden ingezet. Kinderen met dyslexie hebben moeite met het lezen van niet-bestaande woorden (Braams, 2019). Als een meertalig kind hier moeite mee heeft, is dit een aanwijzing voor dyslexie.

Signaleren bij spelling

Bij meertalige kinderen met een migratieachtergrond blijkt het opschrijven van uitgesproken woorden (spelling) lastiger dan het oplezen van geschreven woorden (technisch lezen) (Verhoeven, 2000). Hoewel spellingproblemen bij een meertalig kind een gevolg kunnen zijn van een taalachterstand, dienen scholen alert te zijn, zeker wanneer spellingproblemen in combinatie met leesproblemen voorkomen. Spellingproblemen in combinatie met hardnekkige leesproblemen kunnen een aanwijzing zijn voor dyslexie. Na gerichte ondersteuning zonder voldoende vooruitgang, dienen scholen het kind door te verwijzen naar de specialistische dyslexiezorg.

Signaleren bij begrijpend lezen

Bij dyslexie wordt naast het technisch lezen, indirect ook het begrijpend lezen beïnvloed. Maar waar bij meertalige kinderen met een migratieachtergrond moeilijkheden met begrijpend lezen het meest in het oog springend zijn, staan bij kinderen met dyslexie problemen met technisch lezen op de voorgrond. Wat betreft dyslexie moet school daarom alert zijn wanneer bij meertalige kinderen problemen met begrijpend lezen optreden in combinatie met problemen met het technisch lezen (en eventueel spellingproblemen). Dit kan een aanwijzing zijn voor dyslexie.

Samengevat:

Wees als leerkracht alert op dyslexie als er sprake is van technisch leesproblemen bij meertalige kinderen met een migratieachtergrond. Wees dus altijd alert op combinatiemogelijkheid van dyslexie en meertaligheid!

 

  1. Bij stagnatie in het technisch lezen (al dan niet in combinatie met spellingproblemen bij meertalige kinderen met een migratieachtergrond dient gerichte ondersteuning te worden geboden volgens de algemene richtlijnen. Handreiking: http://bit.ly/handreikingdyslexie
  2. Wanneer na extra ondersteuning onvoldoende vooruitgang zichtbaar is, kan er mogelijk sprake zijn van dyslexie.
  3. Wanneer de woordenschat in de taal van school (het Nederlands) onvoldoende is, dient er specifieker naar de scores op de DMT-leeskaarten te worden gekeken. Is de score van DMT-leeskaart 1 bij herhaling laag? Dan dient door te worden verwezen naar de specialistische dyslexiezorg.
  4. Bij twijfel of er mogelijk sprake is van dyslexie kan de Klepel (leesvloeiendheid van pseudowoorden) worden ingezet. Bij een lage score op deze test dient door verwezen te worden naar de specialistische dyslexiezorg.
  5. Het Masterplan Dyslexie geeft aan dat er een in de literatuur gesproken wordt van een percentage van 40% tot 50% van kinderen met TOS en dyslexie. Er is dan spraken van co-morbiditeit.

Meer van dit soort samenvattingen lezen?

Laat het mij weten in een reactie hieronder.

10 digitale tips voor Kerstmis

10 digitale tips voor Kerstmis


In navolging van mijn pagina over Sinterklaas kon dit natuurlijk niet achterwege blijven.
Bij deze dus mijn digitale tips voor Kerstmis op een rijtje.
10 tools die handig en vooral makkelijk zijn om in te zetten tijdens deze laatste drukke weken aan het einde van het jaar, zonder steeds weer alles af te moeten zoeken op het internet. Lees dus zeker even door tot het eind.

1. Op de Yurls sites van diverse leerkrachten uit heel Nederland vind je heel veel links en filmpjes en liedjes over dit vrolijke thema. Handig om te gebruiken op je digibord of voor leerlingen om thuis of in de ICT hoek te bekijken. Zelf heb ik aparte Yurls pagina met links naar allerlei internetadressen, naar liedjes met en zonder gebaren en naar filmpjes en digitale prentenboeken. Volop keuze dus op www.yufmarita.yurls.net

Op mijn Yurls site vind je ook 3 pagina’s vol met filmpjes, liedjes en liedjes met gebaren over dit sfeervolle thema. Handig om te gebruiken op je digibord of voor leerlingen om thuis of in de ICT hoek te bekijken. Volop keuze dus op www.yufmarita.yurls.net

2. Na de Yurls-sites nu de volgende digitale tips voor Kerstmis. Speel bijvoorbeeld een Kahootquiz op de iPad . Succes verzekerd. Heb je geen iPad? Speel hem af op je digibord en laat de kinderen met een knijpkaart en een knijper het juist antwoord aangeven. Download hier de knijpkaart

Zo maak je er een interactieve en leuke bezigheid van, en heb je geen ipads nodig.

Klik hier om naar mijn kerstquiz te gaan !

Via deze link ga je naar mijn kerstkahootquiz voor groep 3-6.

 

3. Ken je de tool Omnidu? Met deze webbased tool maak je heel eenvoudig spellen met inhoud die jij zelf bepaalt.  Op de site van Omnidu.nl vind je in de openbare bibliotheek al heel veel kant en klare voorbeelden die je meteen kunt gebruiken. Ga naar de openbare bibliotheek en geef in het zoekvenster je zoekwoord aan.

4. Maak een digitaal verhaal met de app Stopmotion. Ken je die filmpjes van Pingu waarin je een figuurtje met kleine schokjes ziet bewegen? Dat doet Stopmotion. Je maakt een filmpje van heel veel stilstaande fotobeelden, die door app tot een filmpje worden gekoppeld. Laat deze keer eens het kerstverhaal naspelen, of een spannend avontuur van de kerstman. Een mooie achtergrond maak je bijvoorbeeld met een gekleurd karton of een geverfde doos. De attributen haal je uit de legodoos of een playmobilverzameling. De app stopmotion is trouwens gratis.

5. Nog een topper voor de lijst met digitale tips voor Kerstmis. Oefen de woordenschat met woordkaarten voor de Beebot. Vergeet de lidwoorden niet mee te oefenen natuurlijk.

Op het internet vind je heel veel juffen en meesters die kaarten gratis beschikbaar maken. Of maak ze zelf met de superhandige tool Canva for Educaton. Kies voor ontwerp maken en kies vervolgens voor aangepast formaat. Maak nu de woordkaarten aan die jij zelf kiest voor jouw groep.
Ook leuk; laat een kasteel bouwen voor de Beebot in de bouwhoek, hier komt veel passen en meten met mooie rekenwoorden aan te pas.

6. Maak net de tool Book Creator samen met de leerlingen een boek over het thema Kerstmis of oveer de hele maand december zoals : Van sint naar kerst. Heb je iets oudere kinderen, dan kun je ze ook zelfstandig aan de slag zetten met deze super eenvoudige tool. Je kunt leerlingen ook een eigen digitaal portfolio laten maken over deze feestmaand of een ander thema. 

 

7. Gebruik de verteltafel om een digitaal verhaal te maken. Laat aan de hand van een filmpje of prentenboek een verhaal naspelen of laat de kinderen zelf een verhaal bedenkene en hiervan foto’s nemen die je bundelt tot een verhaal in bijvoorbeeld de app Book creator.

8. Maak met de app Do Ink en de Greenscreenbox een Kerstverhaal naar aanleiding van een prentenboek, een filmpje of gewoon naar eigen creativiteit.. Meer lezen over de greenscreenbox? klik dan hier 

9. Wil je aan de slag met apps en kerst, maak dan eens een bewegende kerstkaart. Met de app Chatterpix kun je ook heel simpel geluid toevoegen. Maak dus dit jaar een zelf uitgesproken kerstwens. Lees er hier meer over.

10 Speel samen op het digibord de leuke spellen van Tinytap of laat leerlingenvia een iPad de spellen zelfstandig spelen. Meester Sander heeft een aantal leuke spellen voor het thema Kertmis gemaakt, maar wanneer je de zoekfunctie gebruikt vind je er nog meer. Klik hier voor een leuk spel over woordenschat en woordklappen.

Bonustip met QRcodes

Ales bonustip in de digitale tips voor Kerstmis een gratis QR-code album.  Tijdens de kerstweken op school, maar ook tijdens de vakantieweken thuis, is het natuurlijk heerlijk wanneer de kinderen met druilerig weer lekker hun fantasie kwijt kunnen in een creatieve opdracht. Met een muziekje op de achtergrond zelfstandig aan de slag met QR codes dus. Achter iedere QRcode zit een demonstratiefilmpje waarmee de leerlingen de opdracht keer op keer kunnen bekijken, kunnen terugspoelen en waarmee ze dus alles zelf in de hand hebben.  Download het ebook met QR codes voor kerst en winter hier gratis deze maand.

Meer tips?

Heb jij nog aanvullingen? Ik hoor het graag!

Stuur mij een reactie en wie weet voeg ik jouw tip hier toe.

Gastblog Anja Droog over TOS in de klas

Gastblog Anja Droog over TOS in de klas

Zo geef je aandacht aan een taalontwikkelingsstoornis (TOS) in de klas

Volgens diverse wetenschappelijke onderzoeken heeft 5 tot 7% van alle schoolgaande kinderen een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Het komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes. Kinderen met TOS ervaren problemen op het gebied van het taalbegrip, de taalproductie of een combinatie van beiden. Bij TOS staat het taalprobleem centraal en kan deze taalstoornis niet verklaard worden door andere problemen of onvoldoende taalaanbod. Ook in de onderwijswereld is TOS een relatief onbekend probleem, doordat er relatief weinig onderzoek naar gedaan is en er geen bekende mensen met een TOS zijn die als voorbeeld kunnen dienen.

Belang van klassikale aandacht

Tussen een medeleerling en een kind met TOS kan regelmatig een conflict of misverstand ontstaan. Zij zijn vaak lastig te begrijpen of begrijpen anderen minder goed. Voor medeleerlingen kan dit een lastige situatie zijn. Daarom is het goed om in de klas aandacht te besteden aan het onderwerp TOS, zodat er wederzijds begrip kan ontstaan. Op welke manieren kun je dat doen?

Leerlingen met TOS aan het woord

Met name voor een leerling met TOS, vooral als ze het zelf nog niet kunnen uitleggen, is het prettig als anderen vertellen wat TOS is en wat het betekent om TOS te hebben. In deze minidocu van Stichting VierTaal vertellen leerlingen Serife, Justyn, Jimmy en Layla hun eigen TOS verhaal.

Op de pagina Wat is TOS vind je meer informatiefilmpjes, animaties en minidocu’s over TOS.

Quiz over een TOS

Duik als onderwijsprofessional in de wereld van TOS door bijvoorbeeld de volgende websites te bezoeken https://www.tosinbeeld.nl/ en https://auris.nl/vertel-over-tos/.
Stel vragen op en stel een quiz samen voor jouw klas. Op deze manier leren leerlingen op een spelenderwijs meer over TOS.

Uitleg via een poster

Als je dieper wilt ingaan op TOS en wat de oorzaken zijn, kun je gebruik maken van de praatplaat van Auris. Op de voorzijde staat een tekening en op de achterzijde staat een korte uitleg.

Mindmappen

Voor leerlingen met TOS is mindmapping een ideale methode om de lesstof, een samenvatting of een andere taalactiviteit beter in zich op te nemen. Je kunt deze visualiseringstechniek ook gebruiken om TOS in beeld te brengen. Na een korte uitleg, laat je alle leerlingen een mindmap over TOS maken. Doe het ouderwets met pen en papier of gebruik een online mindmapping tool.

Lees hier de favoriete mindmaptools van digitaalspeciaal.

 

Wil je een leerling met TOS helpen

Bespreek je zorg eerst met je IB-er en de ouders van de leerling.
De IB-er kan contact opnemen met het AanMeldPunt van de Cluster 2 instelling (Auris of Kentalis bv) in de regio en of de Ambulante Dienstverlening.
School, ouders en Auris brengen samen de ondersteuningsbehoeften van het kind en de school in kaart. De mate van ernst van de stoornis wordt bepaald door logopedische en psychologische testen. De Ambulant Dienstverlener (soms samen met een Auris ondersteuner) komt het kind en de school in de praktijk ondersteunen.
Als er sprake is van intensieve ondersteuning, dan wordt de leerling naar een Cluster 2 school verwezen.
Voor meer informatie kun je de website van Simea bekijken.

Dit artikel verscheen eerder ook in Prima Onderwijs, juni 2021

Anja Droog

Anja Droog

Ambulant begeleider cluster 2

Sinds 5 jaar werk ik bij de Ambulante Dienst van Auris locatie Haarlem, regio Noordwest. Hiervoor heb ik 10 jaar op de Professor van Gilse school in Haarlem gewerkt. Dat was een geweldige tijd, ik heb daar veel geleerd, maar na 30 jaar voor de klas in het speciaal onderwijs, raakte de koek een beetje op. Wat ben ik blij dat ik voor de kinderen, hun ouders, de OnderwijsAssistenten, LeerLingBegeleiders, IBérs en leerkrachten in het regulier onderwijs iets kan betekenen of bijdragen in mijn huidige functie . Hierin schuilt ook mijn motivatie om af en toe iets bij te dragen aan de blogs van Marita.
Veel leesplezier gewenst.

Aflevering 13: TOS en de missie van Hayat

Aflevering 13: TOS en de missie van Hayat

Seizoen 2, aflevering 13

In gesprek met

Hayat Boulahfa

TOS en de missie van Hayat!

 

Hayat is moeder van 3 kinderen waarvan een zoon met een TOS. 

Hayat heeft een missie!

#TOSopdekaart krijgen bij zoveel mogelijk mensen.

 

 

Seizoen 2, Aflevering 13

Af en toe komt er iets onlogisch uit zijn mond. Dat hoort bij TOS.

Mijn naam is Hayat , ik ben 39 jaar en ik ben moeder van drie kinderen. Adam van 8 jaar, Dawud van 6 jaar en Hidaya van 9 maanden. Alhamdoelilah ik voel me gezegend.

Ik ben 12 jaar getrouwd met Mohammed. Ik ben geboren in het Noorden van Marokko en kwam op 14 februari 1985 op bijna 4 jarige leeftijd naar Nederland. 
Ik heb sinds we getrouwd zijn altijd fulltime gewerkt. Pas nadat Adam bijna 2 jaar was en ik zwanger was van Dawud, zei ik volmondig JA tegen het moederschap.

Ik heb ongeveer 2 jaar geleden mijn Insta pagina aangemaakt.  Ik heb jullie namelijk wat te vertellen.
Mijn intentie is om zo dicht mogelijk bij mezelf te blijven. En het te zeggen hoe het is en het niet mooier te maken dan het is. 

k heb 2 jongens, ze hebben allebei wat van ons, maar zijn totaal verschillend van karakter. Dat vind ik zo bijzonder en mooi om te zien.

ADAM
Is heel sociaal, hij kletst de oren van je hoofd. Hij speelt heel graag games.
Adam heeft TOS.

 Hij is ongeremd, bij alles wat hij doet. Hij is vlot, helpt me altijd met opruimen en klusjes doen. Adam zit op het regulier onderwijs met hulp van een ambulante begeleider.

DAWUD
Is precies tegenovergestelde van zijn broer. Hij is heel doordacht, rustig en speelt graag met Lego, waar hij zich helemaal in kan verliezen.  Hij heeft een sterke eigen wil. En onrecht raakt hem heel erg. Dawud zit op het speciaal basisonderwijs.

HIDAYA

Onze kleine pop, ons suikerspinnetje, zo zoet, ons geschenk van Allah. Zo hebben we haar ook genoemd.
Zij is in maart 2020 geboren. Precies met de eerste lockdown. Ik weet nog dat ik hoogzwanger les gaf aan de jongens. En dat er niemand op kraamvisite mocht komen. 

Hayat Boulahfa

Moeder en Blogger, @leven_met_tos


Uit de blogs van Hayat

Voordat Adam de diagnose kreeg van TOS. Had ik er nog nooit van gehoord. Wat is dat eigenlijk TOS? Dat is de reden dat ik erover ben gaan schrijven. Ik wil mensen hiervan bewust maken, zodat ze het leren herkennen. En ik wil dat ouders steun bij elkaar vinden.

Heel simpel gezegd, betekent het dat taal in de hersenen minder goed wordt verwerkt. Een kind met TOS heeft b.v grote moeite met praten of het begrijpen van taal.

Adam heeft  geen moeite met praten. Hij kan praten en is goed verstaanbaar. Af en toe komt er wel iets onlogisch uit zijn mond. Dat hoort bij TOS. Adam heeft meer moeite met het begrijpen van taal. Dus wanneer ik iets uitleg of iets aan hem vraag, dan begrijpt hij mij vaak niet. Dat kan Adam nu aangeven, dat was voorheen niet het geval.

Bij elk kind uit het zich op een andere manier. Sommige kinderen zijn teruggetrokken en willen niet opvallen. Adam wil nog wel eens de clown uithangen omdat hij wil verbergen dat hij iets niet begrijpt. Of hij raakt er boos en gefrustreerd van. En regelmatig ontstaat er miscommunicatie of een conflict hierdoor.

Thuis, waar het veilig en vertrouwd was, kwam alles eruit.

Toen Adam in groep 1 zat, kwam hij vaak boos en verdrietig thuis. Ik snapte het niet. Want volgens de juf ging het goed. Hij had het naar zijn zin en zij herkende de boosheid- en het verdriet niet. Wel was hij soms het clowntje. Maar niet vervelend. Achteraf gezien hield hij zich groot op school. Om alles maar te kunnen bijhouden. En thuis, waar het veilig en vertrouwd was, kwam alles eruit. Het was op een gegeven moment iedere dag raak. Dat was ook de reden dat wij van school veranderd zijn. Wij dachten, de school past gewoon niet bij hem. Halverwege groep 2, ging hij naar een andere school. Daar leek het goed te gaan. Maar dat was gewoon de nieuwigheid van een nieuwe school.

Op dit moment zit Adam in groep 5. Het is een klas met bijna 30 leerlingen. Veel te groot als je het mij vraagt. Teveel prikkels. Er heerst een soort van hiërarchie. Adam wil er graag ‘bij’ horen en durft zichzelf niet te zijn. Daardoor gedraagt hij zich ‘stoer’ met het bijbehorend, minder leuke, gedrag.

Naast dat hij TOS heeft is het natuurlijk ook gewoon een jongen die zijn fases doorloopt. Zoals papa en mama uitdagen en grenzen opzoeken. Maar icm TOS vind ik het soms best pittig.
Adam is qua emoties snel extreem, óf heel blij óf heel boos/verdrietig. Alles wat er tussen zit kent Adam niet of weet hij niet te uiten. Daardoor reageert hij intens.
Zijn blijdschap is aandoenlijk en aanstekelijk. En zijn verdriet is hartverscheurend. Met zijn boosheid raakt hij mij heel erg. Maar ik weet dat hij het niet meent. Hij komt ook meteen sorry zeggen zodra hij gekalmeerd is.

In haar blogs op haar Instagrampasgina vertelt ze nog meer over haar belevenissen met haar drie kinderen en het leven met TOS.

 

Het Jargonwoord voor deze podcast

Een zwak auditief geheugen

Adam heeft een zwak auditief geheugen. Dit begrip moest ik echt even een paar keer doorlezen, voordat ik het echt goed snapte. Het komt voor als symptoom bij kinderen met auditieve verwerkingsproblemen.

Zwak auditief geheugen is simpelweg moeite hebben met lange (gesproken) opdrachten. Als ik in één zin, drie opdrachten geef. Dan doet Adam alleen het eerste. Terwijl hij alle drie de opdrachten afzonderlijk wél kan.

Auditieve waarneming is het verwerken van geluidsprikkels in de hersenen. Het waarnemen van verschillen tussen geluiden, woorden en/of spraakklanken.

Hoe uit zich dat in ons dagelijks leven? Adam ‘hoort’ mij vaak niet wanneer ik hem roep. Ondanks dat er niks met zijn gehoor is. Als ik wil dat hij reageert, dan loop ik naar hem toe, raak ik hem aan en kijk in zijn ogen. Wat ook regelmatig gebeurd is misverstaan. Dus hij verstaat bv blootje ipv broodje😂. En hij is snel afgeleid en onrustig.

Beluister hieronder het hele gesprek met Hayat Boulahfa

Aflevering 13, seizoen 2, 45  minuten

Populaire afleveringen

Een kwestie van TOSsen?

Een kwestie van TOSsen?

Seizoen 1, aflevering 7 Een kwestie van tossen?     In gesprek met Anouk Middelkoop- van Erp  Hogeschooldocent Master Educational Needs Fontys OSO   Anouk Middelkoop-van Erp is sinds 1996 betrokken bij leerlingen met spraak, taal- en gehoorproblemen. Sinds...

Pluis heeft een TOS

Pluis heeft een TOS

Seizoen 1, aflevering 6 In gesprek met Jolijn Thijssen  Pluis heeft TOS De zoektocht van Noïta   Seizoen 1, Aflevering 6 "Dit boek verdient een plekje in ieder klaslokaal"  In deze podcast ga ik in gesprek met Jolijn Thijssen. Zij is 12 jaar en heeft...

TOS en de mogelijke oorzaken

TOS en de mogelijke oorzaken

Seizoen 1, aflevering 5 Wat is een TOS?Definitie en mogelijke oorzaken van een TOS      Seizoen 1, Aflevering 5 "TOS is een neurocognitieve stoornis die meer bekendheid verdient"  In deze podcast vertel ik over de mogelijke oorzaken van een TOS en...

In gesprek met Chantal Mailly

In gesprek met Chantal Mailly

Seizoen 1, aflevering 4 In gesprek met Chantal MaillyLopediste en online trainer bij Logomedia Dordrecht   Chantal werkt als logopediste en ontwikkelaar van online trainingen over taalproblemen. Haar specialisatie is TOS en Dyslexie Een van haar passies is TOS op...

Vechten voor mijn kind met een TOS

Vechten voor mijn kind met een TOS

Seizoen 1, aflevering 2 Vechten voor mijn kind met een TOSVechten voor mijn kind met een TOS   Op woensdag 10 juni 2020 ging ik in gesprek met Heleen Gorter voor mijn podcastserie:  Experts over TOS en de digitale wereld. Zij is ervaringsdeskundige in het omgaan...

Ondersteunend tekenen bij TOS!

Ondersteunend tekenen bij TOS!

Seizoen 1, aflevering 3 In gesprek met Pien van der MostOndersteunend tekenen, de kracht en de impact bij TOS!   Pien van der Most is de eigenaar van de website Ondersteunend tekenen bij kinderen. Ondersteunend tekenen is het in beeld brengen van gesproken taal...

Met een ervaringsdeskundige in gesprek over TOS

Met een ervaringsdeskundige in gesprek over TOS

Seizoen1, aflevering 1 Heb je het al gehoord?   Sinds woensdag 13 mei 2020 ben ik een heuse Podcast online gestart. TOS en de digitale wereld Ik ga in deze podcastserie steeds in gesprek met een expert of een ervaringsdeskundige over de diagnose TOS, oftewel...

Elke maand een nieuwe aflevering luisteren?
Abonneer je hier direct via soundcloud!

Of ga in de Spotify app naar de drie  puntjes en klik op abonneer.

 

Wil je zelf een keer te gast zijn?

Stuur mij een mail via info@digitaalspeciaal.nl 

Abonneer je op mijn nieuwsbrief, voor al het laatste nieuws!

Aflevering 14: Tos op de kaart voor ouders

Aflevering 14: Tos op de kaart voor ouders

Seizoen 2, aflevering 14

In gesprek met

Kitty Loduvica- Hiert

Seizoen 2, Aflevering 14

“Een gezin is als een huis, je moet  erop kunnen bouwen”

Mijn zoon Logan heeft een TOS. Maar deze diagnose hebben we niet zomaar gekregen, daar hebben we een ware zoektocht en strijd voor moeten voeren.
Ik zie wat er nog mist in het werkveld, ik zie de ontwikkelingen en waar ouders zoals wij tegenaan lopen. Juist omdat ik mijn eigen ervaring als ouder en mijn pedagogische achtergrond in kan zetten, heb ik een ander beeld over situaties dan grote zorginstellingen. Hierin ben ik eigenlijk zelf de juiste doelgroep. Want ik kan nu de zorg faciliteren waar ik als ouder, en mijn zoon, zo’n behoefte aan had toen Logan nog klein was.

Kitty Loduvica-Hiert

Ondernemer, pedagogisch behandelaar en moeder, Superfamily

Meer over Kitty en haar bedrijf Superfamily

Super Family is ontstaan vanuit een zorgvraag en hulpvraag die in het huidige systeem niet beantwoord kon worden. De zorg die Martijn Snoek en Kitty Loduvica Hiert nodig hadden voor hun zoon bestond niet en andere vormen was lastig te bereiken of uberhaupt niet toegankelijk. Door onmacht en onkunde, zelfs binnen een instelling waar de expertise in huis is, kreeg Logan een verkeerde diagnose. Iets vertelde Kitty dat het niet zo was. Martijn en Kitty wisten dat er iets met hun zoon was en dat het enkel taalgerelateerd was, maar wisten zeker dat het niet was wat de diagnose stelde. Ze zijn blijven vechten en vroegen een second-opinion aan bij iemand waarvan zij wisten dat zij alle expertise in huis heeft. Deze Dr. Professor stelde Martijn en Kitty in het gelijk wat leidde tot een lange weg naar de juiste begeleiding en uiteindelijk de geboorte van onze Superhelden methode!

 

Tijdens het gesprek vertelt Kitty wat ze met haar bedrijf wil bereiken en wat haar drijft om dit te doen.  Specifiek voor gezinnen met taalzwakke kinderen en kinderen met een TOS zet ze zich onvermoeibaar in, samen met haar collega’s.

Sinds haar zoon gediagnostiseerd is met een TOS, heeft ze ontdekt dat de informatie over TOS namelijk niet altijd heel toegankelijk of makkelijk te vinden is. Ze organiseert daarom onder meer webinars, ouder-kind-cafe’s en ouder-kind-taalcafe’s 

Iedere 1e woensdagavond van de maand gaan Martijn, Danielle en Kitty online  om je te voorzien van de handigste tools, de leukste tips en is er altijd ruimte voor vragen. Met iedere week een ander thema kom je gezellig samen. Voor ouders, door ouders.

Super Family staat voor persoonlijke begeleiding binnen gezinnen en voor professionals.

Ze zetten zich bijvoorbeeld ook in voor professionaliseren van speciale zweminstructeurs voor kinderen met een TOS.

Binnen die visie maken ze gebruik van eigen evidence based methodieken en reguliere methodieken uit de pedagogie en psychotherapie. Bij Superfamily staan de ontwikkeling en kwaliteiten van het gezin en de kinderen centraal.

De Superhelden methode vindt grondslag binnen de sociaal emotionele ontwikkeling en is gebaseerd op de theorie van Dr. Neeltje van den Bedem en Prof. Dr. Sieneke Goorhuis-Brouwer.

 

 Tijdens ons gesprek noemt Kitty een aantal mooie digitale tips. Ik noem ze hier onder.

Tijdens ons gesprek vertelt Kitty uitgebreid over de documentaire die ze heeft gemaakt. De premiere  van deze docu staat gepland voor Wereld Tos dag 15 oktober 2021.

De onzichtbare wereld die TOS heet.

Beluister hieronder het hele gesprek met Kitty Loduvica-Hiert

Aflevering 14, seizoen 2,  42 minuten

Populaire afleveringen

Een kwestie van TOSsen?

Een kwestie van TOSsen?

Seizoen 1, aflevering 7 Een kwestie van tossen?     In gesprek met Anouk Middelkoop- van Erp  Hogeschooldocent Master Educational Needs Fontys OSO   Anouk Middelkoop-van Erp is sinds 1996 betrokken bij leerlingen met spraak, taal- en gehoorproblemen. Sinds...

Pluis heeft een TOS

Pluis heeft een TOS

Seizoen 1, aflevering 6 In gesprek met Jolijn Thijssen  Pluis heeft TOS De zoektocht van Noïta   Seizoen 1, Aflevering 6 "Dit boek verdient een plekje in ieder klaslokaal"  In deze podcast ga ik in gesprek met Jolijn Thijssen. Zij is 12 jaar en heeft...

TOS en de mogelijke oorzaken

TOS en de mogelijke oorzaken

Seizoen 1, aflevering 5 Wat is een TOS?Definitie en mogelijke oorzaken van een TOS      Seizoen 1, Aflevering 5 "TOS is een neurocognitieve stoornis die meer bekendheid verdient"  In deze podcast vertel ik over de mogelijke oorzaken van een TOS en...

In gesprek met Chantal Mailly

In gesprek met Chantal Mailly

Seizoen 1, aflevering 4 In gesprek met Chantal MaillyLopediste en online trainer bij Logomedia Dordrecht   Chantal werkt als logopediste en ontwikkelaar van online trainingen over taalproblemen. Haar specialisatie is TOS en Dyslexie Een van haar passies is TOS op...

Vechten voor mijn kind met een TOS

Vechten voor mijn kind met een TOS

Seizoen 1, aflevering 2 Vechten voor mijn kind met een TOSVechten voor mijn kind met een TOS   Op woensdag 10 juni 2020 ging ik in gesprek met Heleen Gorter voor mijn podcastserie:  Experts over TOS en de digitale wereld. Zij is ervaringsdeskundige in het omgaan...

Ondersteunend tekenen bij TOS!

Ondersteunend tekenen bij TOS!

Seizoen 1, aflevering 3 In gesprek met Pien van der MostOndersteunend tekenen, de kracht en de impact bij TOS!   Pien van der Most is de eigenaar van de website Ondersteunend tekenen bij kinderen. Ondersteunend tekenen is het in beeld brengen van gesproken taal...

Met een ervaringsdeskundige in gesprek over TOS

Met een ervaringsdeskundige in gesprek over TOS

Seizoen1, aflevering 1 Heb je het al gehoord?   Sinds woensdag 13 mei 2020 ben ik een heuse Podcast online gestart. TOS en de digitale wereld Ik ga in deze podcastserie steeds in gesprek met een expert of een ervaringsdeskundige over de diagnose TOS, oftewel...

Elke maand een nieuwe aflevering luisteren?
Abonneer je hier direct via soundcloud!

Of ga in de Spotify app naar de drie  puntjes en klik op abonneer.

 

Wil je zelf een keer te gast zijn?

Stuur mij een mail via info@digitaalspeciaal.nl 

Abonneer je op mijn nieuwsbrief, voor al het laatste nieuws!

TOS , Spraaktaalkids en Psycho-educatie

TOS , Spraaktaalkids en Psycho-educatie

Spraaktaalkids en psycho educatie bij TOS

TOS , Spraaktaalkids en Psycho-educatie

Sociaal emotionele ontwikkeling en TOS

Leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis hebben te maken met problemen ten aanzien van taalinhoud, taalvorm en taalgebruik.
De spraakproductie wordt vaak belemmerd door articulatieproblemen, moeite met zinsbouw en/of verhaalopbouw. Wat vaak minder snel belicht wordt zijn de problemen op sociaal emotioneel gebied. De methode Spraaktaalkids biedt hiervoor een uitkomst.
Leerlingen met een TOS hebben grote moeite om hun gedachten en gevoelens met innerlijke taal te verwerken. Wanneer je de woorden er niet voor hebt, kun je er ook niet goed mee omgaan. Een logisch gevolg is dat je niet goed inzicht krijgt in jouw eigen gevoelens en talenten. Hoe kun jij leerlingen met een TOS het beste hierin begeleiden?

Wil je er meer over lezen?

Heleen Gorter heeft hierover een inspirerend en prachtig boek geschreven. Ik ben in gesprek met haar gegaan over de persoonlijke ervaringen ten aanzien van dit onderwerp. Je kunt mijn gesprek met haar beluisteren in mijn podcastshow TOS en de digitale wereld, seizoen 1 aflevering 2.  

Wil je er mee aan de slag?

Om met de gevoelens en de sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen (met een TOS) aan de slag te gaan, vraagt kennis en kunde. De methode Spraaktaalkids van Jet Isarin is de aangewezen manier om leerlingen met een TOS kennis en inzicht te geven in hun eigen talenten en gevoelens en om als begeleider meer te weten te komen over het kind zodat je beter leert hoe je kunt helpen. Psycho-educatie op een kindvriendelijke manier dus. Nieuwsgierig? Lees dan zeker verder!

Over de schrijver

Jet Isarin is filosoof en onderzoeker bij de Kentalis Academie.  Sinds 2005 doet Jet onderzoek naar de ervaringen en de ervaringskennis van kinderen en jongeren met een auditieve of communicatieve beperking. Samen met jongeren met TOS deed Jet onderzoek naar communicatie, identiteit en lotgenotencontact, wat resulteerde in de website www.spraaksaam.com, het boek Spraaktaalgids voor jongeren met een taalstoornis en de Vereniging SpraakSaam. Ook de TOSwaaier is geschreven door haar. 
Lees hier mijn review over de TOSwaaier.

Wat is Spraaktaalkids?

Spraaktaal Kids is dé drie-delige denk-, doe- en praatmap voor kinderen van 4 tot 14 jaar met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). 
Spraaktaal Kids geeft beeld en taal aan kinderen voor het communiceren over gevoelens, gedachten, opvattingen, wensen en relaties.
Spraaktaal Kids bestaat uit een invulboek, een stickerboek en een plakboek: denken door doen!

Voor wie is Spraaktaalkids?

Spraaktaal Kids is gemaakt voor kinderen met een TOS, maar ook geschikt voor andere kinderen die taal moeilijk vinden! De drie mappen zijn ingedeeld naar leeftijdscategorie.

Spraaktaal Kids is er voor kinderen en grote mensen samen: moeders, vaders, verzorgers, opa’s, oma’s, logopedisten, leerkrachten, ambulant begeleiders, intern begeleiders, pedagogisch behandelaars, orthopedagogen en psychologen. 

Hoe werkt spraaktaalkids?

De methode is opgebouwd uit drie mappen voor drie verschillende leeftijdsgroepen:

Spraaktaal Kids 4-7 jaar
Spraaktaal Kids 7-10 jaar
Spraaktaal Kids 10-14 jaar

De mappen kunnen los van elkaar worden gebruikt, maar ook na of naast elkaar. De mappen kunnen apart worden besteld of samen in een voordelige box.

Op de site van PICA kun je het volgende lezen

Spraaktaal Kids is een methode voor psycho-educatie voor kinderen met TOS. Toch staat TOS niet centraal. Want de taalontwikkelingsstoornis is maar een heel klein stukje van het kind. Voordat met een kind gesproken wordt over TOS, wordt er samen met het kind gewerkt aan identiteitsontwikkeling. Kind en volwassene zoeken samen naar taal voor dagelijkse gebeurtenissen en ervaringen. Met behulp van de plaatjes, de stickers en de woorden uit Spraaktaal Kids benoemen ze dingen, gedachten, wensen, gevoelens en situaties expliciet. Wie ben ik, wat kan, wil, voel en vind ik, hoe zit mijn lijf in elkaar, hoe sta ik in de wereld, wat doe ik met mijn tijd, wat zijn overeenkomsten en verschillen tussen mij en anderen? Het zoeken en vinden van antwoorden op dit soort vragen stimuleert de communicatie en vergroot de weerbaarheid van kinderen. Het geeft ze meer zelfkennis en meer zelfvertrouwen. Het biedt een basis voor het denken en praten over TOS en hoe je daarmee kunt omgaan.

Spraaktaal Kids is ontwikkeld door Kentalis Academie, onderdeel van Kentalis.

De inhoud van de mappen

Alle drie de mappen zijn op dezelfde manier opgebouwd.
De volgende hoofdstukken komen steeds terug

  • Ik ben ik
  • Mijn lijf
  • Mijn wereld
  • Mijn tijd
  • Mijn taal
  • Spraaktaal
  • Als ik later groot ben
  • Ik in het kort

De leerdoelen per map kun je vinden via de PICA site. Via een gratis link kun je daar de leerdoelen per map downloaden. Je kunt de mappen hier ook bestellen per stuk of als complete bundel.

 

Hoe werken de mappen?

De mappen werken met invulbare werkboeken, stickers en aan het eind kun je met de leerling een spreekbeurt voorbereiden over zijn of haar TOS. 
De bijbehorende Powerpoint kun je hiervoor downloaden via de site van Pica uitgeverij.  iedere map bestaat uit een stukje handleiding voor de begeleider en de werkboeken met stickervellen voor de leerling.
In mijn ervaring kan het per keer verschillen of de methode goed aanslaat bij de leerling. Zoals bij ieder coachingstraject blijft het persoonsafhankelijk wat wel of niet goed werkt. Dan kun je bij een leerling een gedeelte uit de map wat meer of minder uitgebreid behandelen.
Iedere map is een werkboek, en niet herbruikbaar.
De mappen zijn los te koop bij onder meer Pica uitgevererij en kosten per stuk op het moment van dit blog €57,50 per stuk.

Op de site van Pica kun je gratis een bijbehorende presentatie downloaden voor leerlingen om een spreekbeurt over hun  TOS voor te bereiden.
Met deze 
spreekbeurt kunnen kinderen zélf uitleggen hoe het is om een TOS te hebben.

Ga met deze werkmappen samen met je leerling op zoek naar taal en je eigen TOS.

Mijn mening over Spraaktaalkids

Wanneer je een leerling inzicht wil geven in zijn of haar eigen talenten en de dingen die nodig zijn om zijn of haar TOS tegemoet te komen, zijn de mappen erg fijn om te gebruiken.  Samen met een leerkracht, leerlingbegeleider, leerkrachtondersteuner of een ambulant dienstverlener die bekend is met wat een TOS inhoudt, kan de leerling de map die past bij de leeftijd doorwerken. Ook staan er opdrachten in die samen met ouders, opa, oma, broer of zus kunnen worden uitgevoerd. De mappen zijn zo opgebouwd  dat een leerling zichzelf goed leert kennen, inzicht krijgt in zijn of haar persoonlijke bijzonderheden en leert wat een TOS betekent voor hem of haar persoonlijk. Want wat is dat nou, die TOS? En wat betekent dit in het dagelijks leven? Wat heb je nodig en hoe kun je dit vervolgens vragen aan je omgeving? 

Wanneer een leerling inzicht krijgt in wat hij of zij nodig heeft, kan die hier ook beter om vragen. Veel leerlingen ontdekken door het gebruik van de methode dat ze bijvoorbeeld ergens heel goed in zijn. Soms zien ze dat zelf gewoonweg niet meer, door alle tegenslag hebben ze dit niet meer helder voor ogen. Het werken met de map Spraaktaalkids kan een enorme boost geven aan het zelfvertrouwen.  Daarnaast leert de leerling  beter hoe die bepaalde compensatiestrategieën zoals visualiseren kunnen gaan inzetten bij bijvoorbeeld huiswerk. En wanneer je weet wat je echt nodig hebt, durf je er ook sneller om te vragen.

 

 

Meer over Kind en emotie

Ken je de website Kind en emotie al? Hier vind je heel veel informatie over TOS en sociaal emotionele ontwikkeling.
In het EmoTOS project is er bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen met een Taalontwikkelingsstoornis (TOS) tussen de 9 en 16 jaar. Welke problemen ervaren deze kinderen wel én niet? En welke factoren spelen mee bij het ontstaan en in stand houden van deze problemen? Lees meer over de uitkomsten en opbrengsten van dit onderzoek onder EmoTOS


Meer lezen?

Download via de knop hieronder de complete printversie van de brochure EMO-TOS van professor Neeltje van Bedem i.s.m. de Universiteit Leiden en de koninklijke Kentalis.
In deze uitgebreide brochure van meer dan 80 pagina’s lees je concrete tips, voorbeelden uit de praktijk, achtergrondinformatie en handvatten voor de begeleiding van kinderen en jongeren met een TOS. 
Per onderdeel van de sociaal-emotionele ontwikkeling wordt besproken wat het is, hoe het zich ontwikkelt en welke rol communicatie speelt bij de ontwikkeling. Vervolgens wordt besproken  wat we weten over het onderdeel bij kinderen met een TOS en wat we kunnen doen (en hoe) om dit onderdeel bij kinderen met een TOS te stimuleren. Daarnaast worden aanbevelingen gedaan voor de begeleiding en behandeling van kinderen met een TOS en de erkenning van hun sociaal-emotionele problemen. De brochure is te downloaden als print versie  op de website en via de knop hieronder.

 

Op zoek naar materialen?

Op de website vind je ook  informatie over allerlei materialen, het lopende onderzoek en je kunt er deze mooie factsheet (hieronder te zien) downloaden waarin de verbindingen tussen TOS en sociaal emotionele ontwikkeling nog eens visueel worden uitgelegd.
Er zijn natuurlijk ook andere materialen die individueel of  voor een hele groep gebruikt kunnen worden binnen het cluster 2 onderwijs of daarbuiten. Hierover kun je meer lezen op het overzicht materialen psycho-educatie voor kinderen en jongeren met TOS

Emotieweb 

Om een kind met een TOS goed te kunnen begeleiden en behandelen, is het belangrijk te weten op welke gebieden een kind problemen ervaart. Daarom is Emotieweb ontwikkeld (www.emotieweb.nl). Het EmoTOS onderzoek heeft normscores opgeleverd voor in Emotieweb. Professionals kunnen via Emotieweb het sociaal-emotionele functioneren van een individueel kind in kaart brengen: Heeft een individueel kind meer of minder problemen op verschillende onderdelen in vergelijking met kinderen zonder een TOS en in vergelijking met kinderen met een TOS? Zijn er achterstanden in emotionele competentie die onderliggend zijn aan de sociale, internaliserende, of externaliserende problemen? Door de afzonderlijke gebieden in kaart te brengen, kan duidelijk worden in welke gebieden een kind ondersteund moet worden.

Feedback gevraagd

Heb jij al wel eens gewerkt met een van de mappen van Spraaktaalkids? Wat was jouw ervaring? Ik hoor het heel graag.
Als dank voor jouw reactie mag ik van uitgeverij Pica 1 Spraaktaalkidsmap voor 7-10 jaar  verloten onder alle reacties. Dus grijp die kans op een gratis map.

Feedback gevraagd

Heb jij al met Spraaktaalkids gewerkt? Wat was jouw ervaring? Laat het hieronder weten en win een Spraaktaalkidsmap 7-10 jaar.

Samen komen we verder…

Heb jij ook een mooie tip of een idee voor een blog? Of heb je een vraag naar aanleiding van een blog? Laat het mij weten in een reactie. 

Wil jij creatief aan de slag met taal en digitale tools?

Bekijk dan al mijntrainingen in de Digitaalspeciaal Online Academy!

Volg vanuit je eigen huiskamer op jouw eigen tempo en tijdstip mijn online trainingen en masterclasses.

Via deze mailinglijst ontvang je meteen een kortingscode waarmee je kortingen kunt krijgen tot 50%!
Ook ontvang je als eerste het laatste nieuws over de Digitaalspeciaal Online Academy.

Bedankt! Je bent succesvol ingeschreven. Ik beloof je dat ik je niet ga spammen, wil je echter toch uitschrijven dan kan dat natuurlijk altijd onderaan elke mail. Bij Gmail en Hotmail komen mijn mails vaak in SPAM terecht. Wil geen enkele mail missen? Voeg mijn mailadres dan toe aan jouw lijst met vertrouwde contacten of bij Gmail aan de mailbox Primair. Groet, Marita

Pin It on Pinterest